دین بیشتر مردم ملایر اسلام و مذهب آنان شیعه دوازده امامی است. حاتمی، ابوالقاسم، 1374، «بررسی تحلیلی باستانشناسی سیرجان قدیم از اوایل اسلام تا دوره تیموری». از دیدگاه زمینشناسی ملایر در زون سنندج- سیرجان قرار دارد و کمربند ملایر - اصفهان به عنوان یکی از گسترههای معدنی سرب و روی ایران معرفی شدهاست. برخی منابع نیز ملایری را فارسی و با لهجه لری معرفی میکنند. در این دوره شهرسازی در ملایر تحت تأثیر سبک معماری اصفهانی قرار گرفت و با احداث بلوار و خیابانها سبک تازهای در شهرسازی به وجود آمد که شهر ملایر نیز تا اواخر دوره قاجار تحت تأثیر این سبک قرار داشت. در گذشته شمار زیادی از یهودیان در ملایر زندگی میکردند که پس از انقلاب اسلامی بیشتر آنها به اسرائیل مهاجرت کردهاند. دریای مازندران که در گذشته به نام هایی چون خاواینسکی، دریای هیرکانیان، دریای جرجان (گرگان)، بحر مازندران، بحر آبسکون و بحر قانیا،خطاب میشد، بزرگترین دریاچه رو.ی زمین است.
ضمناً در این شهر چهار منطقه ارمنینشین بودهاست که از کلیساهای آنها اطلاعی در دست نیست. در این پرسشنامه از پاسخگویان خواسته شد موشاهين شهريات یا مخالفت خود را با هر کدام از این گویهها نشان دهند. نظریه های متفاوتی برای شروع شهر وجود دارد که هر کدام به شرایط اقلیمی و جغرافیایی خاصی مربوط است. در قرون اخیر مطابق کاوشها و تحقیقات باستانشناسی توسط ایران شناسانی نظیر گیرشمن احداث دارابگرد را به زمان اشکانیان مربوط دانستهاند که با تلفیق آنچه در متون قدیمی در مورد احداث این شهر آمده و در نظر گرفتن نظریات گیرشمن میتوان پنداشت نطفه اولیه شهر به صورت پادگان نظامی و شهری کوچک به عنوان محل نگهداری اسرای روم، در زمان هخامنشیان به وجود آمده ولی در دوران اشکانیان گسترش یافته و با احداث تأسیسات جدید به صورت شهری بزرگ و پررونق درآمده باشد. شهرستان ملایر به خاطر موقعیت جغرافیاییاش از دیرباز میزبان اقوام گوناگون بودهاست و از این روی گویشهای گوناگونی در آن به وجود آمدهاست که مهمترین آنها میتوان به زبان فارسی و گویش ملایری میتوان اشاره کرد. فرهنگستان زبان و ادب فارسی این گویش را فارسی میداند که به لحاظ اشتراک برخی ویژگیها تلفیقی از لهجه همدانی و زبان لری دارد. زبان رسمی ایرانیان فارسی است.
محله مفدآباد : مفد آباد از محلههای تازه تأسیس به عهد امیر موید، محدوده این محله از دبیرستان شریعتی تا کوچه آذر افرا است که به امیرآباد هم شهره میباشد. برجهای گلی که به هم متصل بودند و در این محدوده «هسته اولیه دولتآباد» بزرگترین قصر به نام قصر آیین (بهشت آیین) تقریباً در محل فعلی هلال احمر با مساحتی بسیار و ارتفاعی بلند ساخته شد. همچنین مجله پژوهشهای زبانشناسی دانشگاه اصفهان نیز شهر ملایر را در محدوده جغرافیایی گویشوران زبان لری معرفی میکند. پرویز اذکایی در دانشنامه ایرانیکا گویش مردم ملایر را گویشی از زبان لری معرفی میکند. پرودس اکتور شروو و پرویز اذکایی در دانشنامه ایرانیکا ملایر را به عنوان یکی از مراکز گویشوران زبان لری و زبان لکی معرفی میکند. همچنین وبگاه استانداری همدان در توصیف ملایر این شهر را از شهرهای لرنشین استان معرفی میکند. شبکه استانی همدان و خبرگزاری شاهين شهريا نیز گویش مردم ملایر را گویشی از زبان لری معرفی میکنند. این شهر به نام های انزان، آپاپیر(آجاپیر) نیز شهرت داشته است. به این ترتیب طرح اولیه شهر ملایر شکل میگیرد.
چون آقا ضیاالدین در مسجد این مدرسه امام جماعت بود، این مدرسه و مسجد به مدرسه و مسجد آقا ضیاالدین معروف شدهاست. البته اولین بار در فرمانی به تاریخ ۱ دی ۱۳۱۱ نام منطقه استرآباد و صحرا به گرگان و دشت تغییر داده شد. هنگامی که قاجاریان به زمام داری رشاهين شهرياند، با وصلتی که فتحعلیشاه قاجار با زندیه نمود، در صدد دلجویی زندیه برآمد، شاه ایران در سال ۱۲۲۱ هجری قمری به فرزند بزرگش (شاهزاده محمد علی میرزا) که متخلص به «دولتشاه» بود دستور داد در کنار قلعه زندیه شهری کوچک بنا کند و او منطقه بین قلعه چوبین و قلعه زندیه را برگزید. پس از دولتشاه، فتحعلیشاه دیگر فرزندش یعنی شیخعلی میرزا را که از طرف مادر به زندیه میرشاهين شهريا را به حکومت ملایر منصوب کرد. شهر امروزی ملایر در ۱۲۲۴ هجری قمری به دستور فتحعلیشاه قاجار، توسط فرزند وی محمدعلی میرزا دولتشاه، والی کرمانشاه، بنا نهاده شد و شیخعلی میرزا به پاس قدردانی از دولتشاه، این شهر را «دولتآباد» نامید. رونق این شهر در دوران فتحعلیشاه قاجار آغاز شد. راسل اعتقاد دارد: دوران عظمت آتن از زمان جنگ یونان و ایران در سال (480-490) پ.م آغاز میشود.
دین بیشتر مردم ملایر اسلام و مذهب آنان شیعه دوازده امامی است. حاتمی، ابوالقاسم، 1374، «بررسی تحلیلی باستانشناسی سیرجان قدیم از اوایل اسلام تا دوره تیموری». از دیدگاه زمینشناسی ملایر در زون سنندج- سیرجان قرار دارد و کمربند ملایر - اصفهان به عنوان یکی از گسترههای معدنی سرب و روی ایران معرفی شدهاست. برخی منابع نیز ملایری را فارسی و با لهجه لری معرفی میکنند. در این دوره شهرسازی در ملایر تحت تأثیر سبک معماری اصفهانی قرار گرفت و با احداث بلوار و خیابانها سبک تازهای در شهرسازی به وجود آمد که شهر ملایر نیز تا اواخر دوره قاجار تحت تأثیر این سبک قرار داشت. در گذشته شمار زیادی از یهودیان در ملایر زندگی میکردند که پس از انقلاب اسلامی بیشتر آنها به اسرائیل مهاجرت کردهاند. دریای مازندران که در گذشته به نام هایی چون خاواینسکی، دریای هیرکانیان، دریای جرجان (گرگان)، بحر مازندران، بحر آبسکون و بحر قانیا،خطاب میشد، بزرگترین دریاچه رو.ی زمین است.
ضمناً در این شهر چهار منطقه ارمنینشین بودهاست که از کلیساهای آنها اطلاعی در دست نیست. در این پرسشنامه از پاسخگویان خواسته شد موشاهين شهريات یا مخالفت خود را با هر کدام از این گویهها نشان دهند. نظریه های متفاوتی برای شروع شهر وجود دارد که هر کدام به شرایط اقلیمی و جغرافیایی خاصی مربوط است. در قرون اخیر مطابق کاوشها و تحقیقات باستانشناسی توسط ایران شناسانی نظیر گیرشمن احداث دارابگرد را به زمان اشکانیان مربوط دانستهاند که با تلفیق آنچه در متون قدیمی در مورد احداث این شهر آمده و در نظر گرفتن نظریات گیرشمن میتوان پنداشت نطفه اولیه شهر به صورت پادگان نظامی و شهری کوچک به عنوان محل نگهداری اسرای روم، در زمان هخامنشیان به وجود آمده ولی در دوران اشکانیان گسترش یافته و با احداث تأسیسات جدید به صورت شهری بزرگ و پررونق درآمده باشد. شهرستان ملایر به خاطر موقعیت جغرافیاییاش از دیرباز میزبان اقوام گوناگون بودهاست و از این روی گویشهای گوناگونی در آن به وجود آمدهاست که مهمترین آنها میتوان به زبان فارسی و گویش ملایری میتوان اشاره کرد. فرهنگستان زبان و ادب فارسی این گویش را فارسی میداند که به لحاظ اشتراک برخی ویژگیها تلفیقی از لهجه همدانی و زبان لری دارد. زبان رسمی ایرانیان فارسی است.
محله مفدآباد : مفد آباد از محلههای تازه تأسیس به عهد امیر موید، محدوده این محله از دبیرستان شریعتی تا کوچه آذر افرا است که به امیرآباد هم شهره میباشد. برجهای گلی که به هم متصل بودند و در این محدوده «هسته اولیه دولتآباد» بزرگترین قصر به نام قصر آیین (بهشت آیین) تقریباً در محل فعلی هلال احمر با مساحتی بسیار و ارتفاعی بلند ساخته شد. همچنین مجله پژوهشهای زبانشناسی دانشگاه اصفهان نیز شهر ملایر را در محدوده جغرافیایی گویشوران زبان لری معرفی میکند. پرویز اذکایی در دانشنامه ایرانیکا گویش مردم ملایر را گویشی از زبان لری معرفی میکند. پرودس اکتور شروو و پرویز اذکایی در دانشنامه ایرانیکا ملایر را به عنوان یکی از مراکز گویشوران زبان لری و زبان لکی معرفی میکند. همچنین وبگاه استانداری همدان در توصیف ملایر این شهر را از شهرهای لرنشین استان معرفی میکند. شبکه استانی همدان و خبرگزاری شاهين شهريا نیز گویش مردم ملایر را گویشی از زبان لری معرفی میکنند. این شهر به نام های انزان، آپاپیر(آجاپیر) نیز شهرت داشته است. به این ترتیب طرح اولیه شهر ملایر شکل میگیرد.
چون آقا ضیاالدین در مسجد این مدرسه امام جماعت بود، این مدرسه و مسجد به مدرسه و مسجد آقا ضیاالدین معروف شدهاست. البته اولین بار در فرمانی به تاریخ ۱ دی ۱۳۱۱ نام منطقه استرآباد و صحرا به گرگان و دشت تغییر داده شد. هنگامی که قاجاریان به زمام داری رشاهين شهرياند، با وصلتی که فتحعلیشاه قاجار با زندیه نمود، در صدد دلجویی زندیه برآمد، شاه ایران در سال ۱۲۲۱ هجری قمری به فرزند بزرگش (شاهزاده محمد علی میرزا) که متخلص به «دولتشاه» بود دستور داد در کنار قلعه زندیه شهری کوچک بنا کند و او منطقه بین قلعه چوبین و قلعه زندیه را برگزید. پس از دولتشاه، فتحعلیشاه دیگر فرزندش یعنی شیخعلی میرزا را که از طرف مادر به زندیه میرشاهين شهريا را به حکومت ملایر منصوب کرد. شهر امروزی ملایر در ۱۲۲۴ هجری قمری به دستور فتحعلیشاه قاجار، توسط فرزند وی محمدعلی میرزا دولتشاه، والی کرمانشاه، بنا نهاده شد و شیخعلی میرزا به پاس قدردانی از دولتشاه، این شهر را «دولتآباد» نامید. رونق این شهر در دوران فتحعلیشاه قاجار آغاز شد. راسل اعتقاد دارد: دوران عظمت آتن از زمان جنگ یونان و ایران در سال (480-490) پ.م آغاز میشود.
ارتباط با یکدیگر (کودک و نوجوان)